SATI Riglyne vir die Voorbereiding van Tafeldruiwe in Suid-Afrika vir uitvoer 2025/2026

RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER Gawie van der Merwe

2025|2026

Omtrent die outeur

Gawie van der Merwe is in Worcester gebore en het op ’n wyndruifplaas grootgeword. Hy het in 1973 sy BScHons in Wingerdkunde vanaf Universiteit Stellenbosch behaal en die volgende jaar sy loopbaan by die Nietvoorbij-Navorsingsinstituut vir Wingerdbou en Wynkunde (die voorloper van die LNR Infruitec-Nietvoorbij) in Stellenbosch begin. Vanaf 1988–2009 was Van der Merwe ’n tegniese adviseur vir tafeldruiwe by Capespan. Gedurende hierdie tyd het hy sy M Inst Agrar (Landbouvoorligting) aan die Universiteit van Pretoria voltooi. Sedert 2009 is Van der Merwe ’n onafhanklike tegniese adviseur. Hy konsulteer aan tafeldruifprodusente en bemarkers in al die belangrike Suid-Afrikaanse tafeldruifproduksie areas sowel as in Namibië en internasionaal. Hy kan by vandermerwe.gawie@gmail.com bereik word.

Riglyne vir die voorbereiding van tafeldruiwe vir uitvoer 2021/2022

Riglyne vir die voorbereiding van tafeldruiwe vir uitvoer

deur Gawie van der Merwe

2012

Riglyne vir die voorbereiding van tafeldruiwe vir uitvoer 2021/2022

RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TafElDRuIWE VIR UITVOER

RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE VIR UITVOER 2019/2020

Suid-Afrikaanse Tafeldruiwe Industrie (SATI) Hoofstraat 63 | Paarl 7646

Wes-Kaap | Suid-Afrika Tel: +27 21 863 0366 Faks: + 27 21 863 0339 Epos: info@satgi.co.za Web: www.satgi.co.za

2016 / 2017

SATIonline

@sati_sa

2012

2016/17

2021/22

RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE VIR UITVOER 2014 / 2015

2019/2020 RIGLYNE

SUID-AFRIKAANSE TAFELDRUIWE INDUSTRIE (SATI) Hoofstraat 63 | Paarl 7646 Wes-Kaap | Suid-Afrika Tel: +27 21 863 0366 Faks: + 27 21 863 0339

VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE VIR UITVOER

Epos: info@satgi.co.za Web: www.satgi.co.za

SATIonline

@sati_sa

2014/15

2019/20

1 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Inhoud

Voorwoord. .................................................................................................................................................................. 4 Inleiding. ....................................................................................................................................................................... 5 Die beginsels van snoei............................................................................................................................................12 Die ontwikkeling van ’n druiwekorrel......................................................................................................................17 Groeikragnorme........................................................................................................................................................ 19 Jaarkalender.............................................................................................................................................................. 21 Wit pitloos 26 1. Arrafifteen (Arra Sweeties™) .................................................................................................................... 28 2. Arrathirtythree (Arra Honey Pop ™ ). ........................................................................................................ 30 3. Grapaes (Early Sweet ® )............................................................................................................................. 32 4. IFG Ten (Sweet Globe™) . ......................................................................................................................... 34 5. IFG Eleven (Sugar Crisp™) ........................................................................................................................ 36 6. Prime ® .......................................................................................................................................................... 38 7. Regal Seedless...........................................................................................................................................40 8. Sheegene 2 (Timpson™ )........................................................................................................................... 42 9. Sheegene 21 (Ivory™ )............................................................................................................................... 44 10. Sugraone (Superior Seedless ® )................................................................................................................. 46 11. Sugrathirtyfive (AUTUMNCRISP ® )............................................................................................................... 48 12. Sundance Seedless. .................................................................................................................................. 50 13. Thompson Seedless (Sultanina)................................................................................................................52 Rooi pitloos 54 1. Arratwentynine (Arra Passion Fire ™ ). ...................................................................................................... 56 2. Crimson Seedless.......................................................................................................................................58 3. Evans Delight™ . ......................................................................................................................................... 60 4. Flame Seedless...........................................................................................................................................62 5. IFG 68-175 (Sweet Celebration™) . .......................................................................................................... 64 6. Joybells ® ...................................................................................................................................................... 66 7. Ralli Seedless™ ........................................................................................................................................... 68 8. Sheegene 13 (Timco™ )............................................................................................................................. 70 9. Sheegene 20 (Allison ™) ............................................................................................................................ 72 10. Starlight ® ...................................................................................................................................................... 74 11. Sugrafiftythree (Ruby Rush™) ................................................................................................................... 76 12. Sugranineteen (Scarlotta Seedless ® )....................................................................................................... 78 13. Tawny Seedless ® ......................................................................................................................................... 80 Swart pitloos 82 1. IFG Seventeen (Sweet Joy™) ................................................................................................................... 84 2. Sugrasixteen (Sable Seedless ® ). ............................................................................................................... 86 3. Sugrathirteen (Midnight Beauty ® )............................................................................................................ 88 4. Sugrathirtyfour (Adora Seedless ® )............................................................................................................ 90 Rooi pithoudend 92 1. African Delight™ ........................................................................................................................................ 94 2. Red Globe..................................................................................................................................................96 Tabelle Tabel 1..................................................................................................................................................................13 Tabel 2..................................................................................................................................................................18 Tabel 3..................................................................................................................................................................98 Tabel 4................................................................................................................................................................102

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 3

Voorwoord

Dit is nodig om hierdie boek gereeld op te dateer aangesien nuwe kultivars bykom en tegnieke vir bestaande kultivars gedurig verfyn word. Die produksie van uitvoertafeldruiwe van aanvaarbare gehalte is gespesialiseerd en arbeidsintensief. Geen tafeldruifkultivar kan vandag suksesvol verbou word sonder dat sekere manipulasies op die regte tyd gedoen word nie. Om goeie resultate te behaal moet hierdie manipulasies presies en doeltreffend uitgevoer word. Arbeidskoste is die tafeldruifprodusent se grootste enkele uitgawe en dit styg jaarliks. Gevolglik word tegnieke gedurig aangepas en ontwikkel om arbeidskoste in die voorbereiding van kultivars te beperk en onnodige manipulasies uit te skakel. Hierdie riglyne is saamgestel om die maksimum produksie van Klas 1-uitvoerdruiwe per hektaar te bevorder. Daar is ’n balans tussen gehalte, prys en uitpakpersentasie. Hoe beter die vrugkwaliteit, hoe hoër die verwagte prys. Wanneer produsente egter soveel moontlik druiwe in uitvoerkartonne probeer kry, begin die gemiddelde gehalte val en die verwagte prys daarmee saam. Daar sal ’n punt wees waar die addisionele kartonne nie vir die laer gehalte en prys kompenseer nie. Elke produsent moet besluit waar hy in hierdie model inskakel. Volgens ons kennis is die aanbevelings in hierdie boek die metodes wat die beste resultate gee. Dit is ook in die praktyk getoets. Die bydraes van telers en patenthouers van kultivars, produsente wat self geëksperimenteer het en navorsers word erken. Die inligting van gepatenteerde kultivars is deur telers en patenthouers verskaf.

Alhoewel alle moontlike pogings aangewend is om korrekte inligting te verseker sodat produsente die beste resultate kan verkry, aanvaar die outeur en die uitgewers nie aanspreeklikheid vir enige verliese gely as gevolg van die toepassing of nie toepassing van hierdie riglyne nie. Produsente moet hulle tegniese adviseurs raadpleeg voordat hulle enigiets in hierdie boek implementeer. Lees asseblief die inleiding noukeurig deur. Daar is sommige begrippe wat verander het en nuwe inligting wat bygekom het.

Veranderinge vanaf vorige uitgawes l Die kultivar-spesifieke inligting is in ’n opgesomde formaat. l Net die belangrikste kultivars is ingesluit. l ’n Afdeling oor die beginsels van snoei is bygevoeg. l Die ontwikkeling van ’n druiwekorrel word beskryf. l Die fisiologie van afspeen word bespreek.

4 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Inleiding

Om aan markvereistes te voldoen, is dit noodsaaklik dat sekere manipulasies gedurende die lente en somer toegepas word. Sommige kultivars vereis meer manipulasies as ander, maar daar is geen kultivar wat in sy natuurlike toestand vir uitvoer bemark kan word nie. Voor die kultivars bespreek word, is dit noodsaaklik om sekere terminologie te verduidelik. Suier of lootverwydering Dit is die verwydering van oortollige en onvrugbare lote met die hand. Dit word gewoonlik op 20–30 cm lootlengte gedoen. Verwydering van sylote Sylote word vanaf die hoofloot se basis tot by die tros verwyder. Omdat dit arbeidsintensief is om sylote te verwyder, word slegs prominente sylote en dan net tot by die trosse verwyder. Moet dit asseblief nie oordoen nie. Navorsing het bewys dat die sylote bydra tot die vervaardiging van koolhidrate wat na naasliggende trosse getranslokeer word. Tip Dit is die verwydering van die voorste 2–5 cm van die groeipunt van ’n loot met die hand. Dit het ’n beter set, asook meer vrugbare ogies tot gevolg. Dit word gewoonlik net voor of gedurende blom gedoen. Top Dit is die verwydering van die voorste 15–25 cm van lote, insluitende die groeipunte, deur hulle met ’n draad af te slaan of met ’n skêr of sekel af te sny. Top is meer drasties as tip. Soos met tip, is die doel is om beter set, korrelgrootte en vrugbaarheid te bewerkstellig. Dit word ook na set en na deurslaan gedoen om ligindringing in die middel van die ry te verbeter. As wingerd baie onegalig gebot het, moet dominante lote soms vroeg getip of getop word sodat die swakker lote kan bykom. Tip word gewoonlik gedoen wanneer die dominante lote 15–20 cm lank is. Dominante lote met trosse kan ook een tot twee nodes bo die tros getop word. Dominante Trosrankies en sytrosse ontwikkel uit die hoofas bo die skouers van ’n tros. Die trosrankies word soms ankers genoem. Anker verwys ook na die verwydering van hierdie rankies of sytrossies. Indien dit nie betyds verwyder word nie, kan die trosrankies die tros vasdraai. Dit is veral by Crimson Seedless en Sugranineteen (Scarlotta Seedless ® ) waar die rankie lastig kan wees. Skouer Dit is die inkort van die boonste twee laterale op ’n tros, gewoonlik voor blom. Dit word gedoen vir beter set in die boonste deel van die tros. Soms word net ’n klein gedeelte van ’n lateraal verwyder, byvoorbeeld een knoetsie en soms ’n groot gedeelte, tot die helfte. lote sonder ’n tros moet totaal weggebreek word. Verwydering van sytrosse en trosrankies

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 5

Punt Dit is die verwydering van die onderste (± 5 cm) gedeelte van trosse met die hand. Dit word gewoonlik net voor of gedurende blom gedoen en het ’n beter set, veral in die onderste gedeelte van die tros, tot gevolg. Inkort Dit is die finale inkort van ’n tros na die gewenste lengte deur die gedeelte wat te lank is af te knip. Dit word gewoonlik kort na set gedoen. Verskillende maatstawwe geld, byvoorbeeld die lengte van ’n uitknipskêrtjie, ’n hand breedte en die lengte van ’n sigaretaansteker. Soms word ook ingekort na ’n getal laterale. Die moderne neiging in die tafeldruifbedryf is om te werk met ’n optimum aantal korrels per tros vir ’n spesifieke kultivar (Tabel 3). Sien bladsy 98. Afspeen of abortering van korrels Afspeen verwys na die abortering en afval van blomme, of van klein korrels (2–5 mm) net na blom tydens set. Sekere kultivars soos Alphonse Lavallée, Sugrathirteen (Midnight Beauty ® ), Sugrathirtyfour (Adora Seedless ® ) en IFG Ten (Sweet Globe™) is die belangrikste kultivars wat geneig is om af te speen. Gevoeligheid vir afspeen is waarskynlik geneties. Ondervinding van 30–40 jaar gelede met Alphonse Lavallée het getoon dat vlakke van koolhidrate en ander voedingselemente tydens blom en set ’n groot rol speel. Die aantal trosse per stok is ook belangrik. Wanneer daar te veel trosse is, word plantgroeireguleerders soos sitokinien en ouksien in trosse verdun sodat daar nie genoeg is om te verhoed dat korrels afspeen nie. Deur trosse te verminder, verhoog produsente die beskikbare koolhidrate, voedings elemente en plantgroeireguleerders per tros en dus die geleentheid vir korrels om te set. Daar is baie navorsing op set in Alphonse Lavallée gedoen. Die gevolglike aanbevelings om set te verbeter is ook op ander kultivars van toepassing en word hieronder opgesom. Voor blom Behou een tros per loot. Deur trosse te verminder, word die koolhidraatvlakke van oorblywende trosse verhoog. Om alle trosse te los, veral by baie vrugbare kultivars, kan tot oormatige afspeen aanleiding gee. By 5% blom Breek blare om trosse weg en punt en skouer trosse, veral groot trosse. Die basale blare lewer op hierdie stadium nog nie ’n groot bydrae tot die koolhidraatvlakke deur fotosintese nie. Deur trosse te verklein, word die koolhidraatvlakke in die oorblywende gedeeltes van die tros verhoog. By 10% blom Top lote. Aktief groeiende lote kompeteer met trosse vir beskikbare koolhidrate en voedingselemente. Die strafheid van top word bepaal deur die groeikrag en temperatuur. Hoe sterker die groei en hoe warmer, hoe groter die gedeelte wat afgetop word. By 50%–80% blom Met ekstreme toestande (hoë temperature en geil groei) kan stokke by 50%–80% blom geringeleer word. Deur die floëem te onderbreek, word die afwaartse vloei van koolhidrate gestop, wat die koolhidraatvlakke in die trossone verhoog. Sedert die navorsing op Alphonse Lavallée het plantgroeireguleerders soos sitokinien beskikbaar geraak, wat set kan bevorder as dit teen dosisse van 1–2 dpm tussen 50%–80% blom gespuit word. Let wel dat sitokinienbevattende produkte nog nie vir hierdie doeleinde op tafeldruiwe in Suid-Afrika geregistreer is nie. Sitokinien bevorder slegs set wanneer dit voorkomend aangewend word. Dit verminder nie afspeen wanneer dit eers by 3–4 mm korrels (set) toegedien word nie. Sitokinien het egter nadele wanneer dit tydens blom gebruik word. Klein bokhaelkorrels mag bly sit en ronder korrels word gevorm. Kleurontwikkeling kan ook benadeel word.

6 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Ringelering Dit is die maak van ’n snit deur die lewendige bas rondom die stok met ’n spesiale mes of ringeleertang. Met ’n ringeleersagie of dubbellemringeleermes word ’n strokie lewendige bas rondom die stok verwyder. ’n Enkele snit met ’n gewone mes tot op die harde hout word soms ook gebruik, veral vir laat ringelering. Ringelering word gedoen om set te verbeter of om groter korrels na set te kry. Korrelaanhegting word ook verbeter. Oor die algemeen is ringelering ’n manipulasie wat indrukwekkende resultate lewer – korrels kan 25% of selfs meer vergroot. Die effektiwiteit van ringelering met ’n mes gedurende deurslaan om die kleur van swart en rooi druiwe te verbeter, wissel tussen kultivars. Ringelering word soms met ander manipulasies gekombineer. Ringelering is ’n praktyk wat gekom het om te bly en die meeste produsente maak tans daarvan gebruik. Neem kennis van die volgende praktiese punte om beter resultate te verkry: • Moenie ringeleersnitte te na aan mekaar maak nie omdat die wonde moeilik sal herstel. • Moenie jong of swak stokke en stokke dunner as 30 mm in deursnit ringeleer nie. • Moenie stokke wat enigsins onder stres is, ringeleer nie. • Moenie stokke te laat of twee keer in dieselfde seisoen ringeleer nie. • Ontsmet ringeleertoerusting na elke stok indien vlamsiekte ’n gevaar is. • Diens ringeleertoerusting gereeld. • Elke kultivar het sy eie resep ten opsigte van ringelering. Verwys na die bespreking van individuele kultivars. Uitdun of uitknip Met die hand Die korrels en laterale op ’n tros word uitgedun sodat die tros nie te vas raak nie. Dit word gewoonlik gedoen wanneer die korrels 10–15 mm in deursnit is, net voor die tros toemaak. Deur laterale of dele van laterale uit te knip, word die taak vinniger gedoen as deur individuele korrels uit te knip. Dit moet egter sorgvuldig gedoen word sodat dit nie die vorm van die tros belemmer deur gate (veral by die skouers) te knip nie. Afhangende van die kultivar kan óf die derde, vyfde, sewende en negende laterale óf die vyfde, sewende en negende laterale verwyder word. Die laterale word van bo na onder getel. Soms word die laterale net gelig en die onderste korrels op die lateraal afgeknip, in stede daarvan dat die hele lateraal verwyder word. Die ideaal is dat daar nie meer as 3–4 korrels per knoetsie moet oorbly na uitdunning nie. Trosse word met die hand gevoel om seker te maak dat die uitdunning voldoende is. Gewoonlik moet dit moontlik wees om na uitknip die vingers tot teen die sentrale as in te kry. Onthou dat korrels vanaf net voor deurslaan tot by oes met tot 30% kan uitsit. Soms is dit slegs nodig om ’n paadjie in die onderste derde van ’n tros te knip. Daar word op gevoel gewerk. Daar moet met die hand gevoel word of die tros genoeg uitgedun is. Net hierna word klein korrels in ’n aparte aksie uitgeknip. Daarna word nie verder uitgeknip nie. Hierdie metode is vinnig en bespaar baie arbeid. Met gibberelliensuur Verwys ook na die bespreking van gibberelliensuur op (bladsy 10) en die bespreking van individuele kultivars. Sommige kultivars kan met behulp van ’n lae dosis van gibberelliensuur in blom en aan die begin van set uitgedun word. Die beginsel is dat die gibberelliensuur ’n skielike lootverlenging op ’n kritiese stadium veroorsaak. Hierdie aktief-groeiende lote kompeteer • Verwyder ou bas voor die snit gemaak word. • Maak insnydings volledig rondom die stam. • Moenie stokke te diep of te vlak sny nie.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 7

met trosse vir beskikbare koolhidrate en voedingselemente, wat dan blomme en korrels laat aborteer. Vir gibberelliensuur om effektief te werk, is sterk groei (minimum lootlengte van 80 cm by blom) en voldoende hitte (maksimum temperature bo 25°C en minimum temperature bo 15°C) nodig. Die uitdunproses kan tot vyf dae duur. Gevolglik moet die temperatuurvoorspelling vir die vyf dae vanaf die uitdundatum bestudeer word om die regte besluit ten opsigte van die ideale gibberelliensuurkonsentrasie te maak. Moenie blare breek voordat die uitdunspuit toegedien word nie. Die gibberelliensuur hoef nie noodwendig op die trosse te kom nie maar dit is baie belangrik dat die gibberelliensuur die hele stok deeglik moet benat. Vir elke kultivar is die aanwending gekies om die ideale effek en uitdunning te gee. By Prime ® , Grapaes (Early Sweet ® ), Sugraone (Superior Seedless ® ), Sugratwelve (Coachella Seedless ® ) en Ralli Seedless™, wat geneties geneig is tot die ontwikkeling van bokhael, is die tyd en dosis so gekalibreer dat die bokhaelkorreltjies (wat onvolledig bestuifde korrels is) tydens set aborteer. Dit is dus nodig om die uitduntoediening tydens set te maak, wanneer die kappies geval het en die vrugbeginsels 2–3 mm in deursnee is. Trim van trosse Dit is die regknip van trosse om die gewenste fatsoen te verkry. Dit word gewoonlik saam met uitdunning gedoen en behels die verwydering van alle punte en ankers wat abnormaal uitsteek. Trosse behoort 500–800 g te weeg. Vir plastiekbakkies (punnets) word ’n losser tipe tros van 400–500 g verkies. Afgooi of oesbeheer Afgooi is die naam wat produsente gebruik vir die proses om die optimum oeslading per stok vir ’n betrokke kultivar te bewerkstellig. Die korrekte oeslading is deurslaggewend vir die uiteindelike sukses van tafeldruifproduksie. Die ideaal is om ongewenste trosse so gou as moontlik na set af te gooi en slegs die optimale aantal trosse te behou. Die oorblywende trosse kan dan die maksimum voordeel van ’n kleiner oeslading op ’n baie vroeër stadium kry en dus onder andere groter korrels en beter kleur en smaak ontwikkel. In praktyk is dit dikwels net na set nog moeilik om te bepaal watter trosse die beste vorm gaan hê. Gevolglik word trosse meestal eers afgegooi wanneer die korrels 5–7 mm in deursnit is. By sekere vrugbare kultivars, soos Sugrathirteen (Midnight Beauty ® ) en IFG Ten (Sweet Globe™), word ’n voorlopige afgooi reeds voor blom aanbeveel ten einde beter set te kry. Te veel trosse in blom kan die vlakke van koolhidrate en voedingselemente verdun en dus afspeen vererger. Die goue reël is om met net een tros per loot in blom te gaan. Die aanbeveling is oeslading plus 25% trosse in blom. Oopbreek (blarebreek) Dit is die wegbreek van die onderste blare op ’n loot om beter deurlugting en ligdeurlating toe te laat, om skaaf van korrels te voorkom en om plantgroeireguleerders en gewasbeskermingsprodukte beter te laat penetreer. Wingerdblare begin koolhidrate bydra wanneer hulle ongeveer een derde van hulle uiteindelike grootte bereik het. Hulle fotosinteer maksimaal wanneer hulle volgroei is. Daarna neem fotosintetiese aktiwiteit oor die volgende ongeveer 90 dae geleidelik af, totdat die blaar nie meer ’n bydrae maak nie.

8 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Dit is dus duidelik dat blare in verskillende posisies op die loot se bydra tot koolhidraat produksie verander soos die seisoen vorder. Tydens deurslaan is dit die blare op die middelste derde van die lote wat die meeste tot die akkumulasie van koolhidrate bydra. Trosse reghang Dit is die deurhang van trosse deur die prieel en die spasiëring van trosse sodat dit nie teen mekaar skaaf nie. Blom en set Die druiweblom is tweeslagtig en word bedek deur die kappie (kaliptra). Onder dit is die vyf meeldrade (manlik), die vrugbeginsel (vroulik) wat die korrel word en die stempel en styl waardeur die stuifmeelkorrel moet groei vir bevrugting (Figuur 1).

FIGUUR 1. Die dele van ’n druiweblom.

Blom is die stadium wanneer die kappies afgeval het en die meeldrade sigbaar is (Figuur 2). Set is wanneer die meeldrade afgeval het en slegs die vrugbeginsel oorbly. Die vrugbeginsel is dan 2–3 mm in deursnee.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 9

FIGUUR 2. Druiweblomme waarvan sommige nog kappies het en ander die vyf meeldrade wys. Erkenning: Gawie van der Merwe.

Gibberelliensuur Dit is ’n groeireguleerder wat natuurlik in plante voorkom. Die gibberelliensuur wat by druiwe gebruik word staan as GS 3 bekend. Gibberelliensuur stimuleer selvergroting. Wanneer dit teen lae dosisse in volblom toegedien word, bevorder dit die kunsmatige uitdunning van trosse (bladsy 7). Wanneer dit teen hoë dosisse by 6–8 mm korreldeursnit of later toegedien word, veroorsaak dit korrelvergroting. Die vorming van vrugbare ogies op die nuwe groen lote van die huidige seisoen (inisiasie en differensiasie) vind plaas vanaf blom en set tot ongeveer 10 weke na blom. Volledige bedekking met gibberelliensuurspuite tydens inisiasie en die eerste fases van differensiasie kan vrugbaarheid benadeel, veral waar die dosisse hoër as die aanbevole dosisse is. (Sien kultivarspesifieke riglyne en produk etikette.) Die elektrostatiese spuitpomp kan gebruik word om vergrotings te spuit sonder ’n nadelige effek op vrugbaarheid. Gibberelliensuur moet onder stadigdrogende toestande toegedien word. Te hoë toedienings van gibberelliensuur kan die raklewe van druiwe nadelig beïnvloed. Prof. Zoffoli van Chili het in sy navorsing gevind dat die kutikula verdun namate meer gibberelliensuur toegedien word. Die kutikula is ’n dun wasagtige lagie op die epidermis van ’n korrel wat dit beskerm. As gibberelliensuur op druiwe onder net gebruik word, moet die dosis met ongeveer 30% verlaag word. Dit is omdat die reaksie baie beter is onder net en die korrels dalk te groot kan word met ’n normale toediening.

10 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Sitokinien Sitokinien is ’n plantgroeireguleerder wat natuurlik in plante voorkom en selverdeling bevorder. Sintetiese sitokinien kan in kombinasie met gibberelliensuur vir korrelvergroting gebruik word. Dit is besonder kragtig en toon indrukwekkende resultate selfs met lae konsentrasies (1–3 dpm). Dit maak ook korrels ronder. Wit druiwe bly groener van kleur, wat ’n voordeel kan wees vir sekere markte. Oordosering van sitokinien kan die oes vertraag, smaak nadelig beïnvloed en druiwe laat sukkel om kleur te ontwikkel. Op wit druiwe mag té hoë konsentrasies sitokinien aanleiding gee tot die ontwikkeling van sogenaamde “vlieëmis” of kurkagtige lentiselle (dooie huidmondjies). Klimaat speel ook ’n rol by die verskynsel. Sitokinien teen konsentrasies van 0.5–1.5 dpm in blom kan help om set te bevorder by kultivars wat geneig is om af te speen, soos byvoorbeeld Sugrathirteen (Midnight Beauty ® ) en IFG Ten (Sweet Globe™). Let wel dat sitokienbevattende produkte nog nie vir hierdie doeleinde op tafeldruiwe in Suid-Afrika geregistreer is nie. Etefon Etefon stel etileen vry wat rypwording versnel. Dit word gebruik om die kleur van rooi en swart kultivars te verbeter. Etefon word by die eerste tekens van kleur op baie vroeë kultivars en effe later (5% kleur) op later kultivars toegedien. Ten einde genoeg tyd toe te laat vir etefon om tot die aanvaarbare vlak, soos deur sekere markte vereis, af te breek, is dit nodig om dit baie vroeg op vroeë kultivars toe te dien. Sorg vir deeglike benatting en gebruik dit, soos by gibberelliensuur, onder stadigdrogende toestande. Neem die maksimum residu vereistes van spesifieke markte in ag wanneer etefon gespuit word. Wanneer etefon teen hoë dosisse in warm areas in die herfs aangewend word, sal dit stokke ontblaar. Let wel dat etefon nog nie vir hierdie doeleinde op tafeldruiwe in Suid Afrika geregistreer is nie. Absisiensuur Dit is ’n plantgroeireguleerder wat vir kleurverbetering by tafeldruiwe geregistreer is. Dit het ook ’n uitdunningeffek indien dit in blomtyd toegedien word. Samevatting Die ideale tafeldruifwingerd moet tydens oes slegs 5%–10% aktiewe groeipunte hê. ’n Oorgeil wingerd het tydens oes 60%–70% aktiewe groeipunte. Groeipunte wat omkrul dui veral op oorgeilheid. Die ideale lower (blaredak) moenie dikker as 50 cm wees nie (maksimum vier lae blare). Die lower moet in die middel van die dag slegs ongeveer 20% son deurlaat. Verder behoort ’n strook van minstens 30 cm breed aan die bokant van die prieel die son ten volle deur te laat. By ’n baie geil wingerd mag ringelering en top van lote voor blom en skouer en punt van trosse nodig wees om set te verbeter. Stokke moet nooit tydens blom en ringelering aan vogspanning blootgestel word nie. Die riglyne wat vir elke kultivar bespreek word, geld vir ’n wingerd met ’n normale groeikrag onder normale klimaatstoestande. Indien ’n wingerd baie geil is, mag manipulasies verskil van die normale aanbeveling. Elke produsent moet dus elke blok op eie meriete beoordeel en die nodige aanpassings maak. Dit is onmoontlik om ’n algemene resep te gee wat oral sal werk. Produsente sal ook bereid moet wees om op klein skaal op hul eie plase te eksperimenteer.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 11

Die beginsels van snoei

Hoekom snoei? Snoei is die begin van die nuwe seisoen. By tafeldruiwe, in teenstelling met wyndruiwe, is presiese snoei uiters belangrik. Snoei is die eerste fase van oesbeheer. ’n Wingerd wat nie gesnoei word nie, ontwikkel baie lote, maar die lote groei swak en bot onegalig as gevolg van kompetisie. Derhalwe word ’n klomp trosse op swak lote gedra. Die gevolge is kleiner korrels, uitgestelde rypwording, swak kleur en, les bes, swak raklewe. Met snoei word gepoog om trosse op sterk lote te dra en ook om trosse oor die hele dra oppervlakte te verseker. By tafeldruiwe is dit belangrik dat trosse nie teen mekaar hang nie. Pasop vir gate in priële waar draers nie die oppervlakte dek nie. Die ideaal is dat alle lote waarop trosse gedra word ewe sterk en ongeveer 80–120 cm lank moet wees by blom. Trosse behoort nie op lote korter as 50 cm gedra te word nie. Sulke trosse vat langer om suikers en kleur te ontwikkel, selverval tree in en die uiteinde is verbruining en swak raklewe. Die tyd van snoei bepaal die oesdatum. Dit neem gemiddeld 142 dae van snoei tot oes, met verskille volgens die area en kultivar. In baie warm en vroeë areas en met vroeë kultivars kan die tyd aansienlik korter wees. In subtropiese gebiede (15° Noord of Suid van die ewenaar), soos dele van Peru, Brasilië en Indië, kan die tyd van oes gereguleer word volgens die snoeidatum en ander manipulasies. In hierdie gebiede gaan die wingerd nie in rus nie. Definisies van draers Die wingerdstok se drahout is eenjarige hout op tweejarige hout. ’n Kortdraer het twee ogies. Moenie die kraagogies wat rondom die basis voorkom, bytel nie. ’n Halflangdraer het 6–8 ogies. By die toepas van ’n halflangdraersnoeistelsel, word vir elke halflangdraer wat gelaat word op die stok, ook ’n kortdraer naby die basis van die halflangdraer gelaat, vir vernuwing in die volgende seisoen. ’n Langdraer het 12–14 ogies. By die toepas van ’n langdraersnoeistelsel, word vir elke langdraer wat gelaat word op die stok, ook ’n kortdraer naby die basis langdraer gelaat, vir vernuwing in die volgende seisoen.

12 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Ooglading Ooglading verwys na die optimale aantal ogies per stok of per m 2 grondoppervlakte. Die Suid-Afrikaanse wyndruifbedryf het met riglyne vir oogladings begin. Die Suid-Afrikaanse tafeldruifbedryf het, na verskeie proewe vanaf 2004 tot 2006, riglyne ontwikkel wat die toets van tyd deurstaan het en vandag as akkuraat beskou kan word. Die aanbevole oogladings vir verskillende snoeistelsels word in Tabel 1 gegee. TABEL 1. Riglyne vir oogladings in verskillende snoeistelsels. Snoeistelsel Aanbevole aantal ogies per draer Aanbevole aantal ogies per m 2 grondoppervlak Verwagte gemiddelde bot %

Kortdraers

2

8–10

100 plus

Halflangdraers

6–8

12–15

75–80

Langdraers

12–14

20–25

50–65

Dit is duidelik dat, soos die aantal ogies toeneem, neem die botpersentasie af. Dit maak dus nie sin om al langer draers te hê nie. Meer draers met 12 ogies is beter as minder draers met 20 ogies. Hoe langer die draer, hoe swakker en meer onegalig is sy bot. Vrugbaarheid in terme van trosse per stok is die produk van die botpersentasie en die vrugbaarheid van die lote wat uitbot. As die bot persentasie 10% swakker is, is daar 10% minder trosse as waarvoor beplan is. Die vrugbaarheid van ’n wingerdogie word uitgedruk in trosse per ogie. Byvoorbeeld as Thompson Seedless se gemiddelde vrugbaarheid 0.5 trosse per ogie is, beteken dit dat daar ’n 50% kans is dat ’n ogie ’n tros sal wys. Algemene snoeiwenke Gebruik slegs goed rypgemaakte lote met ’n donkerbruin of rooi kleur vir draers. Sulke lote is hoog in reserwes (suiker en stysel wat in die plant gestoor word). Vermy vaal of liggekleurde lote (laag in reserwes). Vermy lote met abnormale lang internodes in hul middel. Sulke lote het te sterk gegroei wat die reserwestatus daarvan kon benadeel. Snoei sodat die trosse oor die hele drasone versprei hang. Probeer om draers van optimale dikte te gebruik (10–14 mm). Vir Sugraone (Superior Seedless ® ), Sugratwelve (Coachella Seedless ® ) en Ralli Seedless™ is dit 12–14 mm. Vir Thompson Seedless en Crimson Seedless is dit 10–12 mm. Kortdraers behoort nie dunner as 8 mm te wees nie. Wintersnoei kan in twee aksies (voorafsnoei of skoonsnoei gevolg deur die finale snoei) of in slegs een aksie (finale snoei) toegepas word. Voorafsnoei of skoonsnoei word gedoen om die finale snoei te vergemaklik. Tydens skoonsnoei word lote wat nie vir draers gebruik gaan word nie, verwyder. Doen skoonsnoei wanneer ten minste 80% van die blare geval het. Tydens stompsnoei (finale snoei) word dralote na die regte hoeveelheid oë teruggesny. Finale snoeidatums is belangrik. Dit kan botpersentasie en egaligheid van bot beïnvloed. Rusbreking Waterstofsiaanamied teen 2.5% ses weke voor die normale botdatum word aanbeveel vir vervroeging. Vir sterker en egaliger uitbot kan waterstofsianamied teen 5% drie tot vier weke voor normale botdatum aangewend word. Die gesamentlike effek van snoei en waterstofsiaanamied is nodig vir optimale rusbreking. Lees die etiket deeglik en gebruik met groot sorg. Waterstofsiaanamied is fitotoksies en sal

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 13

enige groen weefsel beskadig. Wend aan onder stadigdrogende toestande. ’n Kleurstof kan saam gebruik word om te sien of lote deeglik benat word. Kaliumnitraat (KNO 3 ) kan teen 6% gebruik word vir egalige bot. Dit moet by ogieswel of eerste ogie oopgaan, of beide, gespuit word. Dis ’n veilige produk en sal nie jong blaartjies beskadig nie. Kaliumnitraat kan nie vir vervroeging gebruik word nie. Praktiese oorwegings In praktyk word manipulasies dikwels gekombineer. Die groeikrag van ’n wingerd bepaal watter manipulasies uitgevoer gaan word. ’n Oorgeil wingerd is geneig om yl trosse as gevolg van swak set te gee. Hoe geiler die wingerd, hoe yler is die trosse en hoe meer drasties die manipulasies wat gedoen moet word. Kultivars wat gevoelig is vir té vroeg snoei is Prime ® , Grapaes (Early Sweet ® ), Starlight ® , Red Globe, Thompson Seedless, Sheegene 21 (Ivory™) en Sugrasixteen (Sable Seedless ® ). Té vroeg snoei veroorsaak swak, onegalige bot en klein trosse sonder skouers. Jong wingerde (2 de en 3 de blad) moet later gesnoei word omdat hulle lae reserwes het as gevolg van sterk groei en dikwels ook laat aanhou groei. By onvrugbare wingerde help langer draers nie – die draers bot net swakker, hoe langer hulle is. Beperk tot 10 ogies, maar los meer draers en verhoog die ooglading na 25 ogies per m 2 . By onvrugbare wingerde kan sylote ook as draers gebruik word waar hulle dik genoeg is of as penne met een ogie waar hulle nie sterk genoeg is nie. Hulle moet net minstens 7 mm dik en verhout wees. Die penne bot altyd en wanneer hulle bot, stimuleer dit die oksel-ogie om ook te bot. Die kanse om ’n tros te kry raak dus groter. 3

FIGUUR 3. Langdraers gesnoei in Chili. Let op na die lengte en dikte. Deur draers afwaarts vas te maak, word beter bot by die basis verkry. Erkenning: Gawie van der Merwe.

14 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

Gewoonlik begin lote so twee weke voor uitbot huil. As lote huil, moet snoeisnitte so gemaak word dat die huilsap wegloop van die ogies. Gedurige benatting van ogies kan hulle as gevolg van botritis laat vrot. Dit geld veral vir kortdraers wat regop staan. Moenie die snit te ver van die ogie af maak nie. In die middel van die loot is die murg sponsagtig. By elke ogie is daar ’n diafragma wat die murg onderbreek. Lote kan dus nie uitdroog nie. Inteendeel, reën kan opdam in ’n lang stuk murg en botritisinfeksies veroorsaak wat ogies kan doodmaak. Dit geld weereens in die winterreënvalstreek vir kortdraers wat regop staan. Deur langdraers afwaarts vas te maak, word apikale oorheersing opgehef en beter uitbot verseker (Figuur 3).

FIGUUR 4. Langdraers in Suid-Afrika. Let op na die lengte en die dikte van die draers. Erkenning: Gawie van der Merwe.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 15

Gemiddelde oë per stok = 58.2 Gemiddelde oë per m 2 = 10.8

Gemiddelde bot % = 88.1% Gemiddelde trosse per oog = 0.48

FIGUUR 5. Die gemiddelde oogvrugbaarheid vir Crimson Seedless by vier plase en by 31 ewekansig gekose stokke in die Worcester-area gedurende die 2006 seisoen. Erkenning: Gawie van der Merwe.

Figuur 5 illustreer die vrugbaarheid van Crimson Seedless. Oogposisie een is die eerste (laagste) ogie op die draer. Dit wys dat Crimson Seedless met halflangdraers van 6–8 ogies en ’n ooglading van 12–15 ogies per m 2 grondoppervlakte die beste opsie is. Die hoogste vrugbaarheid is tussen ogieposisie 4 en 9. Die gemiddelde vrugbaarheid van Crimson is ongeveer 0.5 trosse per ogie.

Die ontwikkeling van ’n druiwekorrel

Druiwekorrels ontwikkel volgens ’n dubbelsigmoïde kurwe (Figuur 6). Daar is ’n steil eerste fase van toename in korrelgrootte vanaf set tot by deurslaan, waarna die kromme effens afplat. Dan is daar weer ’n steil toename tot by oes. Die seldelingsfase, waartydens die getal selle per korrel vasgestel word, strek vanaf set tot ongeveer 21 dae na set. Daarna groei die korrel hoofsaaklik deur middel van selvergroting. Die eerste fase is baie belangrik vir die finale korrelgrootte. As die korrelgrootte gedurende hierdie fase ondergemiddeld is, is daar geen manier om groei in te haal en uiteindelik die optimale korrelgrootte te bereik nie. Aksies soos trosuitdunning, ringelering, vergroting met gibberelliensuur, en afgooi en inkort van trosse gedurende die eerste fase beïnvloed die uiteindelike produk.

Figuur 6. Die ontwikkeling van ’n druiwekorrel. Erkenning: Gawie van der Merwe.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 17

TABEL 2. Ekstrapolasie van die finale korreldeursnit vanaf die huidige korreldeursnit. In hakkies is die % wat die korreldeursnit tot by oes kan toeneem. Huidige grootte (mm)

12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Stadium wanneer gemeet Voor deurslaan of are stadium (+ 30%)

Verwagte korreldeursnit by oes

15.6 16.9 18.2 19.5 20.8 22.1 23.4 24.7 26.0 27.3 28.6 29.9 31.2 32.5 33.8 35.1 36.4

5% deurslaan (+ 25%)

15.0 16.3 17.5 18.8 20.0 21.3 22.5 23.8 25.0 26.3 27.5 28.8 30.0 31.3 32.5 33.8 35.0

10% deurslaan (+ 20%)

14.4 15.6 16.8 18.0 19.2 20.4 21.6 22.8 24.0 25.2 26.4 27.6 28.8 30.0 31.2 32.4 33.6

20% deurslaan (+ 15%)

13.8 15.0 16.1 17.3 18.4 19.6 20.7 21.9 23.0 24.2 25.3 26.5 27.6 28.8 29.9 31.1 32.2

50% deurslaan (+ 10%)

13.2 14.3 15.4 16.5 17.6 18.7 19.8 20.9 22.0 23.1 24.2 25.3 26.4 27.5 28.6 29.7 30.8

80% deurslaan (+ 5%)

12.6 13.7 14.7 15.8 16.8 17.9 18.9 20.0 21.0 22.1 23.1 24.2 25.2 26.3 27.3 28.4 29.4

Groeikragnorme

Die volgende norme is van toepassing vir groeikragevaluering tussen deurslaan en oes. Die hoeveelheid son wat die prieel en lower deurlaat word rondom die middel van die dag, wanneer die son op sy hoogste punt is, geskat.

Swak groeikrag Finale lootlengte 50–80 cm.

Gemiddelde lootdeursnit minder as 8 mm. Kort internodes (minder as 5 cm gemiddeld). Punte van lote swak rypgemaak. Aktiewe groeipunte ontbreek na 10 mm korreldeursnit. Liggroen blaarkleur. Die skadupatroon op die grondoppervlak onder die prieel beslaan meer as 50% sonvlekke. Stel vas of swak groeikrag nie as gevolg van fisiese of chemiese grondbeperkings, onvoldoende of oormatige grondvog of grondgedraagde plae soos byvoorbeeld filloksera, aalwurms of margarodes is nie. Gemiddelde groeikrag Finale lootlengte 80–100 cm. Gemiddelde lootdeursnit 10–12 mm Aktiewe groeipunte afwesig by deurslaan. Ideale groeikrag Finale lootlengte 110–150 cm. 20%–30% aktiewe groeipunte tydens deurslaan. 10–12 blare per tros. Die skadupatroon op die grondoppervlak onder die prieel beslaan 20% sonvlekke. Slegs ligte top en oopsny is nodig. Geil groeikrag Lote langer as 150 cm. Meer as 50% aktiewe groeipunte na deurslaan.

Groeipunt krul sterk om. Lote het sterk rankie en lang blaarstele. Die derde rankie van bo af kan verby die groeipunt getrek word. Geel blare as gevolg van gebrek aan lig. Swart en rooi druiwe kleur swak.

Geneig tot yl trosse. Swak vrugbaarheid. Risiko vir bederf. Die skadupatroon op die grondoppervlak onder die prieel beslaan minder as 20% sonvlekke. 2–3 topaksies is gedurende die seisoen nodig.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 19

Luukse (oorgeil) groeikrag Lang, dik lote (tot 5 m lank). Sterk sylootontwikkeling en baie nadruiwe. Sterk rankie-ontwikkeling. Rankie groei by groeipunt verby. Groot, donkergroen basale blare wat later vergeel.

Blougroen trosse met swak smaak. Yl trosse met hoë risiko vir bederf.

Daar is min of geel sonvlekke onder die prieel nie. Die wingerd moet elke 2–3 weke oopgesny word.

Jaarkalender vir die verbouing van tafeldruiwe

Die doel van ’n jaarkalender is om die geheelbeeld van tafeldruifverbouing, gesien oor ’n seisoen, te skep. Die wingerd is ’n meerjarige, bladwisselende gewas wat in uiteenlopende klimaatstoestande geplant word. Gevolglik is besluit om die jaar in 17 fenologiese stadia te verdeel. Blaarval (Herfs) Die stok gaan in rus vir die komende winter. Die volgende kan na blaarval gedoen word: • Begin met skoonsnoei. • Bestry kweek voor die winter begin. • Saai dekgewasse. Vir produksiegebiede in die Wes-Kaap word saaityd van middel Maart tot middel-Mei aanbeveel, afhangend van die gebied en dekgewassoort. Vir die somerreënvalgebiede word saaityd vanaf middel-Maart aanbeveel. Hierdie aanbevelings is gekoppel aan die optimale grondtemperatuur vir die ontkieming van dekgewassaad (10–18°C). Indien te laat gesaai word, wanneer die grondtemperatuur te laag is, sal ontkieming en die dekgewasstand wat verkry word, benadeel word. In somerreënvalgebiede dekgewasse besproei word. • Verwyder los bas vir effektiewe ringelering en witluisbeheer in die winter. Winter Die stok verkeer nou in rus. Doen die volgende: • Kyk na instandhouding van die prieelstelsel deur pale te vervang waar nodig en drade styf te span. Inspekteer ook die ankerdrade. • Rig prieelstelsels vir jong wingerde op. • Maak kartonne as dit reën. • Bestry witluis gedurende dié tydperk. In ernstige gevalle moet die behandeling herhaal word. Behandel net besmette stokke. • Bestry miere met kolbehandelings waar neste gesien kan word. • Beheer slakke. • Snoei die wingerd stomp op die geskikte datum en volgens die geskikte metode. • Maak langdraers vas. • Behandel ogies met ’n rusbreekmiddel waar van toepassing. • Vorm jong wingerde wat in die vorige groeiseisoen genoeg gegroei het (kordonarm deursnit meer as 8 mm of dikker as ’n potlood). Sny stokke wat te swak gegroei het tot twee ogies bo die entlas terug. • Snoei tweedebladstokke so laat as moontlik vir beter uitbot. Jong stokke se laer reserwes veroorsaak swakker uitbot. • Volg ’n onkruiddoderprogram later in die winter.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 21

Net voor ogieswel Stokke kom nou uit ’n toestand van rus om met ’n nuwe groeiseisoen te begin. Wortelgroei begin sodra grondtemperature bo 10 °C styg (dit kan reeds voor bot wees). Wanneer die wortels begin aktief raak, veroorsaak positiewe worteldruk sapvloei wat by snoeiwonde sigbaar is – die lote huil. • Moniteer die grondvog en besproei indien nodig. • Pas chemiese beheer teen witluis toe. Let op onthoudingsperiodes. • Spuit hardnekkige onkruid met sistemiese middels. • Verwyder mak wortels en maak seker dat entlaste nie met grond bedek is nie. Ogieswel Behandel teen wingerdknopmyt, streepvlek en swartroes. 1–2 cm lootlengte • Behandel teen streepvlek, swartroes en vlamsiekte. Wanneer koper aanwending oorweeg word, pasop vir spuitskade tydens koue, nat weer. • Begin met witroesbeheerprogram. 5 cm lootlengte • Doen opvolgbehandelings teen witroes, streepvlek en swartroes. • Dien die eerste stikstofbemesting toe indien nodig. Die riglyn vir wingerde met normale groeikrag is 40 kg/ha. Gebruik ’n nitraatbevattende produk waarop die wingerd vinnig reageer. 10 cm lootlengte • Behandel teen witroes, vlamsiekte, streepvlek, oogmyt, donsskimmel en wingerdknopmyt. • Doen slakbeheer. 14 dae na 10 cm lootlengte • Behandel teen witroes, donsskimmel, oogmyt, wingerdknopmyt en snuitkewers. Gebruik die sagste middels in laasgenoemde twee gevalle. • Dien spoorelemente toe indien nodig. • By jong wingerde word alle lote en sylote weggesuier, behalwe ’n hoofloot na die draad toe en ’n ekstra loot wat getop word. 40–50 cm lootlengte • Op hierdie stadium kan met bespuitings van lae konsentrasies (1.0%) bi-uret ureum begin word om groeikrag by swak groeiers aan te help, asook by kultivars met kompakte trosse, swak groeikrag en waar chemiese uitdunning nie suksesvol is nie. Gewoonlik word een maal per week gespuit, maar dit kan verhoog word na twee maal per week indien nodig. Teen 1% kan dit saam met ander produkte gespuit word, maar teen 1.5% moet dit alleen gespuit word. • Verwyder slegs blare wat direk aan die trosse raak. Suier is in dié stadium kritiek vir die bepaling van vrugbaarheid in die volgende seisoen. Doen dit dus met oorleg! • Verwyder alle dubbele lote. Behou die loot met die beste tros. • Verwyder alle lote sonder trosse. • Verwyder minderwaardige lote en lote in swak posisies. • Verwyder slegs sterk groeiende sylote van die basis van die groen loot tot en met die tros indien nodig.

22 SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER

• Pas suierprogram aan om by die kultivar te pas. • Behandel teen witroes en donsskimmel. • Dien spoorelemente toe indien nodig.

• By kultivars en wingerde met lae vrugbaarheid kan sterk lote sonder trosse wat naby die stam van die stok geleë is, teruggesny word na twee tot drie internodes. Sylote ontwikkel dan wat meer vrugbaar as die primêre loot kan wees. Dit is belangrik om dit vroeg te doen, want as die blaredak te dig raak, ontwikkel die sylote swak. Net voor blom tot in blom Net sekere aspekte word hieronder genoem. Verwys na die beskrywings van spesifieke

kultivars vir volledige besonderhede. • Verseker optimale besproeiing. • Tip of top wingerde wat moeilik set. • Behandel toepaslike kultivars met gibberelliensuur vir uitdunning.

• Ringeleer vir beter set. Ringelering in hierdie stadium sal tot klein korreltjies (bokhael) aanleiding gee. Sorg dat stokke voor en tydens ringelering onder geen vogspanning verkeer nie. • Pas oesbeheer by alle vrugbare kultivars reeds voor blom toe deur een tros per loot te laat. • Verwyder die rankie van blomtrosse, veral op Crimson Seedless en Sugranineteen (Scarlotta Seedless ® ), waar hulle sterk ontwikkel en trosse kan vasdraai. • Behandel teen witroes, donsskimmel en botritis. • Behandel met sagte middels teen blaaspootjies en snuitkewers. Blaaspootjies oorleef op sitrus, saaduie, lusern, dekgewasse en onkruid. Sodra die kappies op druiweblomme kraak, beweeg hulle in en voed op stuifmeel. Hulle beskadig ook die vrugbeginsel en veroorsaak die tipiese skurwe merke op korrels. Sekere kultivars is meer vatbaar vir skade. • Maak lote vas of steek deur. • Blaartoedienings met lae konsentrasies (1.0%) bi-uret ureum verskaf goeie resultate by kultivars met kompakte trosse wat swak reageer op uitdunning met gibberelliensuur. Net na blom (set van korrels) • Dien tweede stikstofbemesting toe. Wees versigtig om nie te veel stikstof na set by baie vroeë kultivars te gee nie. Hoë stikstofvlakke in druiwe by oes kan bederf bevorder. • Doen die eerste oesbeheer sodra trosse klaar geset het en trosse wat wel optimaal geset het, onderskei kan word. • By 4–5 mm korreldeursnit, ringeleer die toepaslike wingerde vir beter korrelgrootte en -aanhegting. Maak seker dat vogstres voor en tydens ringelering vermy word. • Behandel die toepaslike kultivars met gibberelliensuur vir korrelvergroting. • Breek blare weg wat direk aan trosse raak. • Behandel teen botritis, witroes en donsskimmel. • Dien magnesium toe teen rouband indien nodig. 6–8 mm korreldeursnit (ertjiekorrel) • Finale oesbeheer. Toesig is nou baie belangrik, aangesien oesbeheer die gehalte van die oes bepaal. • Doen die eerste uitknip op toepaslike kultivars. • Gaan voort met trosvorming soos omskryf in kultivarbeskrywings. • Hou die venster in die lower dak oop. ’n Optimale wydte is sowat 50 cm. • Behandel teen botritis, witroes en donsskimmel.

SATI RIGLYNE VIR DIE VOORBEREIDING VAN TAFELDRUIWE IN SUID-AFRIKA VIR UITVOER 23